Beritanna’s Weblog

←

danning

april 6, 2008 · Éin kommentar

Danning

 

I denne oppgåva vil eg diskutere behovet for eit nytt danningsomgrep sett i lys av ny teknologi og nytt postmodernistisk  tankegods om mennesket. Eg vil også diskutere retorikken sin plass i eit slikt nytt danningsomgrep. Først kan det vere nyttig å sjå på historikken rundt danning som fenomen og omgrep: ”Danning – Bildung – ble utviklet som begrep i hundreåret omkring 1800. […] Begrepet inneholdt i sin klassiske form to elementer: selvets kraft og uttrykk og kulturens makt og påvirkning” (Løvlie 2003: 347). Av sentrale personar i danninga si historie kan pedagogen og filosfoen Wilhelm von Humboldt (1767-1835) nemnast. (Skrive meir om det historiske her).

 

I Nynorskordboka blir ’danning’ definert på følgjande måte: ”høgverdig oppseding; (grad av) finleik og kultur i tenkje- og veremåte saman med gode kunnskapar”[1].

 

Lars Løvlie peikar på det sentrale i eit nytt danningsomgrep i eit intervju i internettbladet Apollon: ”Det å kunne håndtere kulturell forskjellighet og å danne seg et selvstendig og kritisk perspektiv på medieretorikken og informasjonsmangfoldet, ikke minst på Internett, er utfordringen for danningstenkningen i dag, mener Løvlie”[2]. I likskap med dette er også Rune Krumsvik opptatt av korleis framferda vår ”[…] endrar seg i det digitale rommet versus det fysiske møtet” (Krumsvik 2007: 255). Danning som omgrep forandrar ikkje fundamentalt karakter i takt med den teknologiske utviklinga, det er heller snakk om at omgrepet må ta opp i seg dei nye måtane å tenkje på som følge av den digitale revolusjonen.  

 

Det er skulen si oppgåve å lære elevane å ta seg fram i dette nye landskapet. I staden for å sjå på internett og verdsveven som ein trussel mot danning, bør ein sjå potensiale i det. Når det gjeld det demokratiske aspektet er det klart at internett representerer eit revolusjonerande tilbod med all sin informasjon. Sjølv om ein del artiklar no berre er tilgjengeleg mot betaling, fins det likevel ekstreme mengder informasjon ein har tilgjenge på heilt gratis. Problemet blir å sortere om ikkje sant frå usant, så i alle fall å kunne operere med visse kvalitetskriterier:

”-Det flerkulturelle samfunn og Internett gjør det nødvendig å tenke nytt om dannelse. Det er skolens oppgave å forenkle en komplisert verden og lære elevene å gjøre et pedagogisk begrunnet utvalg i informasjonsflommen, sier professor i pedagogikk, Lars Løvlie”[3]. Løvlie meiner ein ikkje må la ei krisestemning råde i synet på den teknologiske utviklinga, men heller fokusere på dei interessante moglegheitene som nye digitale medier faktisk tilbyr. I denne samanhengen tar han til orde for eit utvida danningsomgrep, samansett av tre sider: den tradisjonelle innviinga i kulturarven, evna til å sjå kritisk på kulturarven og ”[…] evnen til å takle forskjellighet eller differens følelsesmessig og intellektuelt”[4].

 

Før eg går vidare i drøftinga av det nye danningsomgrepet vil eg først sjå nærare på andre forsøk på å kartleggje danning. Wolfgang Klafki deler danning inn i kategoriane material, formal og kategorial (Krumsvik 2007: 255). I material danning er det den encyklopediske kunnskapen som rår, i skulesamanheng kjem dette for eksempel til uttrykk som eit fastlagt pensum elevane må ’kunne’. Det er nok også denne oppfatninga av danning som er den vanlege i daglegtalen, ein må kunne det og det for å vere eit normalt danna menneske. Kva  ein skal kunne er sjølvsagt ikkje klart fastlagt, og diskusjonane kring den litterære kanon og så vidare er eit symptom på dette. I ein parentes kan generasjonskløfta også takast med her, ofte er eldre og yngre svært ueinige i kva som er relevant ’å kunne’. Kritikarar peikar på det reproduserande aspektet ved det materiale danningsidealet. Dersom ein utelukkande konsentrerer danning og læring til å handle om tilegning av ein viss slag kunnskap gir det lite rom for kreativitet og sjølvstendig tenking. På den andre sida vil mange hevde pendelen har svinga for langt når det til dømes ikkje lenger er ’pålagt’ å undervise om Ibsen i vidaregåande, talsmenn for dette synet hevdar ofte at ein del konkret kunnskap er nødvendig å ha kjennskap til for å kunne fungere som aktive deltakarar i eit samfunn.

 

I den formale danningskategorien er det ikkje så sterkt fokus på ’materie’, på konkret kunnskap, men heller ein konsentrasjon om elevane sine ibuande evner og moglegheiter. Den konkrete kunnskapen skal fungere som hjelpemiddel til å dyrke det beste i eleven, og kva som skal til for å skape desse evnene er meir underordna. Sjølvstendig tenking, personleg utvikling og fokus på individet er sentrale prinsipp for desse teoriane, og i pedagogikkhistoria  er det særleg progressiv pedagogikk og reformpedagogikk som har tatt opp i seg desse tankane.

 

 

Kjelder:

Litteratur:

Krumsvik, Rune J. (2007): ”Digital danning” i  Rune J. Krumsvik Skulen og den digitale læringsrevolusjonen. Oslo: Universitetsforlaget.

Løvlie, Lars (2003): ”Teknokulturell danning” i Rune Slagstad, Ove Korsgaard og Lars Løvlie (red.) Dannelsen forvandlinger. Oslo: Pax Forlag.

 

 

Internett:

 

http://www.apollon.uio.no/vis/art/1999/2/stopeskje (24.11.07).

 

 

http://www.dokpro.uio.no/perl/ordboksoek/ordbok (24.11.07).

Kategoriar: Uncategorized